Osmanlı tarihçisi Prof. Dr. Fatmagül Demirel, ‘Cumhuriyet Kurulurken Hayaller ve Umutlar’ adlı kitabında 1920 ve 30’lu yıllarda yapılmış anketleri yayımladı. İlginç sorulara okuyucuların ve devrin aydınlarının dikkat çekici cevapları var. Prof. Dr. Dem...
ESKİLERİN ‘efkâr-ı umumi’ dedikleri, kamuoyunun nabzı, çok eskiden tutulmaya başlanmış. Edebiyat tarihçisi Prof. Dr. Fatmagül Demirel’in ‘Cumhuriyet Kurulurken Hayaller ve Umutlar’ adlı yeni çıkan kitabında bu kamuoyu yoklamalarının dikkat çeken örnekleri var. Demirel’e göre Cumhuriyet kurulduktan hemen sonraki süreçte devrin gazete ve dergilerinde sık sık anketler yapılmış. Bu anketlere Türkiye’nin her yerinden vatandaşlar katıldığı gibi dönemin öne çıkan kalem erbabı da cevaplar vermiş. Halk, gazete ve dergilerde yayımlanan anketlere mektuplar göndererek katılırken, aydın kesim için de gazeteler her birine mektuplar gönderip cevaplarını istemiş. Bazı anketlerde tek soru yöneltilmiş. O dönem için çok cesur sorular üzerine kurulmuş (Ahirete inanır mısınız? Paraya namusunuzu satar mısınız? Neden evlendiniz gibi...) anketler var. Zaten Prof. Demirel’e göre bu anketler dönemin ‘siyasi uygulamalarıyla örtüşür nitelikte’... Örneğin Medeni Kanun’un kabul edildiği dönemde evlilik hakkında çok sayıda anketler var. Aynı şekilde harf devrimi arifesinde de bu konuda anketler söz konusu. Anketler her ne kadar ‘sivil’ medya tarafından yapılıyor olsa da Prof. Demirel’e göre bunlar bir anlamda yeni rejimin uygulamalarına yönelik nabız tutma veya yoklama niteliğinde.
